Wanda de Kanter draagt eredoctoraat op aan patiënten

7 april 2026

Tijdens een plechtige bijeenkomst in de Koningin Elisabethzaal in Antwerpen kreeg Wanda de Kanter op 2 april een eredoctoraat van de Universiteit Antwerpen als erkenning voor uitzonderlijke bijdragen aan de volksgezondheid en haar onvermoeibare strijd tegen de tabaksindustrie.

“Geachte collega De Kanter, beste Wanda, met het toekennen van dit eredoctoraat eren wij niet alleen jouw tomeloze inzet, maar streven we samen het bredere ideaal na van een samenleving waarin gezondheid, preventie en rechtvaardigheid centraal staan. Laat dit een krachtig en luid klinkend signaal zijn dat we jou met dit Belgische eredoctoraat, als Nederlandse collega, omarmen om samen, over grenzen heen, nog daadkrachtiger en sneller te zorgen voor – eindelijk – een rookvrije generatie. Voor onze jongeren, voor onze kinderen.”

Dat zei Filip Lardon, decaan en hoogleraar aan de faculteit Geneeskunde en Gezondheidswetenschappen van de Universiteit Antwerpen, in zijn laudatio bij de uitreiking van het eredoctoraat aan Wanda de Kanter afgelopen donderdag. In de Koningin Elisabethzaal in Antwerpen kreeg voormalig longarts en voorzitter van Rookpreventie Jeugd De Kanter vervolgens het eredoctoraat uitgereikt door rector Herwig Leirs van de Universiteit Antwerpen. De livestream van de plechtigheid is terug te zien op YouTube.

Impact als arts, auteur en activist

Het eredoctoraat werd De Kanter toegekend “als erkenning voor haar uitzonderlijke bijdragen aan de volksgezondheid, haar onvermoeibare strijd tegen de tabaksindustrie, haar onophoudelijke inzet voor een rookvrije generatie en haar maatschappelijke impact als arts, auteur en activist”, aldus promotor Lardon.

In haar dankwoord zei De Kanter de eer “in dankbaarheid en met een diep gevoel van verantwoordelijkheid” te accepteren. “Ik draag deze eer op aan de patiënten die ik in de loop van jaren heb behandeld en aan de families die iemand hebben verloren van wie ze hielden door tabak.”

1 miljard voortijdige doden

In een wereld vol oorlog kan het gevecht tegen de tabaksindustrie klein lijken, vervolgde zij. “Dat is het niet. Alleen deze eeuw tabaksverslaving zal 1 miljard voortijdige doden kosten. Kinderen toestaan om in goede gezondheid op te groeien is geen privilege, het is een mensenrecht. We gaan door met de strijd voor een tabaksvrije generatie. Het eindspel begint wanneer tabaksbeleid eindelijk vrij zal zijn van de invloed van de tabaksindustrie, die winst haalt uit verslaving en dood.”

Bijzonder eredoctoraat voor Francesca Albanese

Tijdens de ceremonie werden nog vier andere vrouwen geëerd om hun wetenschappelijke werk en/of hun activisme. Vanwege een uitzonderlijk eredoctoraat van drie universiteiten samen vond de uitreiking dit keer niet op de universiteit zelf plaats, maar in de Koningin Elisabethzaal. De Universiteit Antwerpen, de Universiteit Gent en de Vrije Universiteit Brussel kenden gezamenlijk een eredoctoraat voor algemene verdiensten toe aan de Speciale Rapporteur voor de mensenrechten in de Palestijnse gebieden, Francesca Albanese. Zij werd luid en met staande ovatie toegejuicht door een zaal die deels was gevuld met studenten, die tegelijk protesteerden tegen academische samenwerking met universiteiten in Israël.

De andere eredoctoraten van de Universiteit Antwerpen waren voor de Palestijnse hoogleraar Mensenrechten Noura Erakat aan Rutgers University, hoogleraar Pedagogiek en Educatieve technologie Sanna Järvelä van de Universiteit van Oulu in Finland, en hoogleraar Toxicologie Juliette Legler van de Universiteit Utrecht.

Masterclass over tactieken tabaksindustrie

Tijdens een masterclass in het Universitair Ziekenhuis Antwerpen besprak De Kanter ’s middags de vele tactieken die de tabaksindustrie gebruikt om kinderen zo vroeg mogelijk verslaafd te maken en haar winsten te maximaliseren. Daarbij liet zij zien hoe de jaarlijkse wereldwijde tol van HIV/aids, malaria, tuberculose en covid-19 (in 2020), samen goed voor 4,3 miljoen doden, nog niet de helft is van het aantal door tabaksverslaving (8,7 miljoen doden).

En met een helder staafdiagram ontkrachtte zij de bewering van de tabaksindustrie dat die bezig is aan een transitie van sigaretten naar ‘rookloze alternatieven’. In werkelijkheid bleef de afzet van sigaretten in de afgelopen zes jaar ongewijzigd, terwijl de afzet van de alternatieven daar bovenop kwam en in de jaren gestaag is toegenomen.

Aan de aanwezige studenten, collega-medici, vrienden en familie zette de kersverse doctor honoris causa vervolgens uiteen op welke manieren de strijd tegen de tabaksindustrie gevoerd moet worden.

Wilt u het werk van Wanda de Kanter en Rookpreventie Jeugd steunen? Dat kan eenvoudig via de donatiepagina op deze website.

Op de foto v.l.n.r. Filip Lardon, Wanda de Kanter, rector Herwig Leirs (foto: Wiebe de Wolf)

rookvrije generatie | Wanda de Kanter