Effectieve maatregelen

Wat helpt echt om tabaksgebruik tegen te gaan?

Effectieve maatregelen

Er is inmiddels heel veel onderzoek gedaan naar de effectiviteit van maatregelen die het roken kunnen tegengaan. Daardoor weten we welke maatregelen echt helpen om te zorgen dat jongeren niet beginnen met roken (of om mensen over de streep te trekken om te stoppen). Uit de literatuur blijkt ook dat de maatregelen het meeste effect hebben als ze in samenhang worden toegepast. Dus niet of, of, of, maar en, en, en.

Hieronder volgen de meest effectieve maatregelen.

Accijnsverhoging

Een stapsgewijze verhoging van de prijs van tabaksproducten is de meest effectieve beleidsmaatregel om het aantal rokers te verlagen. Dat blijkt volgens het Trimbos-instituut overtuigend uit de wetenschappelijke literatuur. Het effect is het grootst onder jongeren, die minder gaan roken naarmate de prijs van tabak omhooggaat.

In Nederland is afgesproken dat de prijs van sigaretten tot 2024 in stappen omhooggaat naar 10 euro. In Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk kost een pakje sigaretten nu al zoveel en in Australië omgerekend zelfs al meer dan 20 euro.
Zie ook: de factsheet over accijnsverhoging van het Trimbos-instituut

Minder verkooppunten

In Nederland kun je bij bijna alle supermarkten, tankstations, tijdschriftenwinkels én tabakszaken sigaretten kopen. Naar schatting zijn er tot wel 60.000 verkooppunten van tabak. Jongeren onder de 18 jaar vinden daardoor altijd wel een winkel waar ze aan sigaretten kunnen komen. Hoe minder winkels, hoe minder makkelijk dat wordt.
Zie ook: Studie bewijst: minder verkooppunten tabak zorgt voor minder rokers
Eindelijk beweging: Kamer stemt voor weren tabak uit supermarkt en tankstations
Tweederde van de Nederlanders voor vermindering verkooppunten tabak

Effectieve handhaving

In Nederland mag je geen tabak kopen onder de 18 jaar, maar de handhaving van die regel stelt nauwelijks iets voor. Elk jaar blijkt weer dat minderjarigen nog veel te makkelijk aan tabak kunnen komen. Als tabak alleen nog verkocht mag worden door tabaksspeciaalzaken met een vergunning dan is die controle wel mogelijk.
Zie ook: Onderzoek naar handhaving tabaksleeftijd: een jaarlijks terugkerend drama

Rookverboden

Het verbod om te roken in openbare ruimtes, bedrijven en de horeca is ook een effectieve maatregel om te zorgen dat mensen minder roken. Sinds augustus 2020 moeten ook alle schoolpleinen rookvrij zijn. De NS maakte per 1 oktober 2020 alle stations en perrons rookvrij en rond steeds meer ziekenhuizen mag ook niet meer gerookt worden.
Zie ook: Rookvrije schoolterreinen
Stations en perrons rookvrij
Nederlandse ziekenhuizen rookvrij

Campagnes

Grootschalige voorlichtingscampagnes zijn onmisbaar in het geheel van maatregelen om tabaksgebruik tegen te gaan. Voorlichting over de nadelige effecten van roken, dan wel de voordelen van stoppen met roken, helpen mensen om te besluiten te stoppen.
Zie ook: ‘PUUR rookvrij’-campagne vergt aanvullend beleid om ook lageropgeleiden te bereiken

Rookstophulp

Stoppen met roken lukt beter met een goede, professionele begeleiding. In Nederland wordt die hulp door zorgverzekeraars vergoed vanuit de basisverzekering. Er wordt ook geen eigen risico berekend. Daardoor zijn er ook heel veel aanbieders, die lang niet allemaal even professioneel te werk gaan. Wie wil stoppen met begeleiding, kan daarom het beste eerst de huisarts raadplegen.
Zie ook: Doorbraak: klinische rookverslavingszorg wordt vergoed
WZA en VNN slaan handen ineen in strijd tegen roken
Rookstopbehandeling is aan revisie toe
Kamervragen over misstanden in de rookstophulp

Gerelateerde berichten