Politiek & roken

Wat doen de politieke partijen tegen tabak?

Politiek & roken

Op de politieke agenda in Den Haag krijgt tabak nog altijd niet de aandacht die je zou verwachten als je het jaarlijks aantal van ten minste 20.000 sterfgevallen dat het gevolg is van roken in aanmerking neemt. De laatste jaren is er, mede onder invloed van de rechtszaken die Rookpreventie Jeugd voerde en voert, wel langzaam iets verschoven in het denken over tabak en tabaksontmoediging. Net als bij het algemene publiek is ook bij politici steeds meer het besef doorgedrongen dat roken een verslaving is. Toch zijn er ook nog veel politici, juist ook degenen die het voor het zeggen hebben, die roken als een vrije keuze van het individu zien.

Hieronder een overzicht van de belangrijkste standpunten over tabak van de verschillende partijen.

VVD

De grootste partij van het land kan ook wel de Partij van de Tabak worden genoemd. De VVD ziet roken nog altijd als een vrije keuze van mensen. Bij de ondernemerspartij zitten de meeste vriendjes van de tabaksindustrie en de VVD heeft ervoor gezorgd dat bepaalde afspraken in het Nationaal Preventieakkoord vlak voor de ondertekening werden afgezwakt.
De partij stemde recent tegen het voorstel om de verkoop van tabak in supermarkten te verbieden. In het verkiezingsprogramma van de VVD komt het woord tabak niet voor. De partij pleit slechts voor “voorlichting over preventie rond een ongezonde levensstijl” en “hulp aan mensen die gezonder willen leven”.

D66

D66 gaat in haar conceptverkiezingsprogramma van alle partijen het verst in haar voorstellen voor het verder terugdringen van het tabaksgebruik. De partij wil de accijns op tabak verhogen, de verkoop van tabak beperken tot tabaksspeciaalzaken en onder een vergunningplicht brengen, en voor e-sigaretten dezelfde regels toepassen als voor traditionele sigaretten.

GroenLinks

GroenLinks wil betere voorlichting over roken gepaard laten gaan met verhoging van de tabaksaccijnzen en vermindering van het aantal verkooppunten. Tabak moet alleen nog verkrijgbaar zijn in aparte tabakszaken. Ook wil de partij terrassen rookvrij maken.

CDA

Enkele van de meest invloedrijke tabakslobbyisten zijn te vinden bij het CDA, onder wie Niek Jan van Kesteren, oud-directeur van VNO-NCW, nu CDA-senator. Of bijvoorbeeld voormalig minister van Volksgezondheid Elco Brinkman, die later commissaris werd bij Philip Morris. Tegelijkertijd was Kamerlid Anne Kuik een van de twee indieners (samen met Carla Dik-Fabervan de CU) van een motie om tabaksverkoop uit de supermarkten te halen. Maar in het conceptverkiezingsprogramma dan weer geen woord over tabak. Wel over preventie en voorlichting over een gezondere levensstijl.

PvdA

“Samen met maatschappelijke organisaties doen we alles om roken te bestrijden”, schrijft de PvdA in haar voorlopige programma. “We helpen mensen om te stoppen en voorkomen dat kinderen gaan roken. Zo zetten wij ons in voor een rookvrije generatie.” Concretere maatregelen worden niet genoemd, maar de PvdA heeft in de afgelopen jaren steeds voor maatregelen gestemd die het roken verder inperken.

ChristenUnie

Staatssecretaris Paul Blokhuis heeft zich in de huidige kabinetsperiode laten kennen als een fel bestrijder van de tabaksindustrie. Dat hij minder voor elkaar heeft gekregen dan hij had gewild, komt door de tegenwerking van de VVD, de dominante partij in het kabinet. De ChristenUnie is een van de twee partijen die het in het conceptverkiezingsprogramma over ‘verslaving’ heeft: “We willen dat onze jongeren gezond en vrij van verslaving opgroeien”, staat er. Dat moet onder meer met de instelling van een preventiefonds waar zorgverzekeraars geld in stoppen. De CU wil verder het aantal verkooppunten terugbrengen.

SGP

De SGP wil dat ouders van kinderen die 12 worden een voorlichtingsbrochure krijgen met “feiten over de gezondheidsschade door drugs, tabak en alcohol, maar ook over de gevaren van verslavingsrisico’s van porno, internet, gokken en digitale spelen/games”. Ook moeten er campagnes komen waarin ervaringsdeskundigen over hun verslaving vertellen. 

Overige partijen

50Plus wil een “integraal ontmoedigingsbeleid op alcohol, drugs en roken”. De Partij voor de Dieren zet in op preventie en “is voorstander van een rookverbod in de horeca”, wat overigens al een feit is. Denk pleit voor de oprichting van een Nationaal Preventiefonds waaruit projecten worden gefinancierd die een gezonde levensstijl bevorderen. Forum voor Democratie houdt het bij: “Meer nadruk op gezondheidspreventie programma’s” en “Mensen krijgen hulp en advies om te voorkomen dat ze ziek worden”. De PVV, ten slotte, zegt in zijn verkiezingsbeloften niets over preventie of tabak, maar was bijvoorbeeld, met VVD en FvD, een van de drie partijen die tegen de motie stemden om tabak uit de supermarkten te halen.

Gerelateerde berichten