Politiek & roken

Wat doen de politieke partijen tegen tabak?

Politiek & roken

Op de politieke agenda in Den Haag krijgt tabak nog altijd niet de aandacht die je zou verwachten als je het jaarlijks aantal van ten minste 20.000 sterfgevallen dat het gevolg is van roken in aanmerking neemt. De laatste jaren is er, mede onder invloed van de rechtszaken die Rookpreventie Jeugd voerde en voert, wel langzaam iets verschoven in het denken over tabak en tabaksontmoediging. Net als bij het algemene publiek is ook bij politici steeds meer het besef doorgedrongen dat roken een verslaving is. Toch zijn er ook nog veel politici, juist ook degenen die het voor het zeggen hebben, die roken als een vrije keuze van het individu zien.

Hieronder de belangrijkste passages over tabak uit de verkiezingsprogramma's 2021 van de verschillende partijen.

VVD

De grootste partij van het land kan nog steeds met recht de Partij van de Tabak worden genoemd. De VVD ziet roken nog altijd als een vrije keuze van mensen. Bij de ondernemerspartij zitten de meeste vriendjes van de tabaksindustrie en de VVD heeft ervoor gezorgd dat bepaalde afspraken in het Nationaal Preventieakkoord vlak voor de ondertekening ervan werden afgezwakt.
De partij stemde recent tegen het voorstel om de verkoop van tabak in supermarkten te verbieden. In het verkiezingsprogramma van de VVD komt het woord tabak niet voor. De partij pleit slechts voor “voorlichting over preventie rond een ongezonde levensstijl” en “hulp aan mensen die gezonder willen leven”.

D66

D66 is in haar verkiezingsprogramma helder over de maatregelen waarmee zij tabak verder wil terugdringen. De partij wil de accijns op tabak verhogen, de verkoop van tabak beperken tot tabaksspeciaalzaken en onder een vergunningplicht brengen en voor e-sigaretten dezelfde regels toepassen als voor traditionele sigaretten.

GroenLinks

GroenLinks wil betere voorlichting over roken gepaard laten gaan met een verhoging van de tabaksaccijnzen en vermindering van het aantal verkooppunten. Tabak moet alleen nog verkrijgbaar zijn in aparte tabakszaken. Ook wil de partij parken, speeltuinen en terrassen rookvrij maken.

DENK

DENK bepleit stevige maatregelen tegen tabak. De partij wil het Nationaal Preventieakkoord een structureel karakter geven in een nationaal preventiefonds, met een stevig pakket aan maatregelen om ziekte en verslaving te voorkomen. DENK stelt voor om de accijnzen op alcohol en tabak te verhogen, de minimumleeftijd voor het verkrijgen van alcohol en tabak te verhogen naar 21 jaar, tabaksverkoop te beperken tot tabaks- en avondwinkels en het roken verder te ontmoedigen door rookruimtes op werkplekken en vliegvelden te sluiten.

CDA

Enkele van de meest invloedrijke tabakslobbyisten zijn te vinden bij het CDA, onder wie Niek Jan van Kesteren, oud-directeur van VNO-NCW, tegenwoordig CDA-senator. Tegelijkertijd was Kamerlid Anne Kuik een van de twee indieners (samen met Carla Dik-Faber van de CU) van een motie om tabaksverkoop via supermarkten te verbieden. Opvallend genoeg bevat het verkiezingsprogramma van het CDA geen concrete maatregelen en wordt er weinig aandacht besteed aan tabak, anders dan de algemene opmerking “Positieve gezondheid, preventie en meer aandacht voor gezond eten, sporten, overgewicht en niet-roken vergoten de kwaliteit van leven en verlagen de druk op de zorg”.

PvdA

De PvdA is de enige partij die de tabaksindustrie op de korrel neemt. “Terwijl er miljarden winst worden gemaakt in de tabaksindustrie, fastfoodindustrie en farmaceutische industrie betalen gewone mensen de rekening. In gezonde levensjaren en in euro’s”, staat in het verkiezingsprogramma. De partij wil dat bedrijven hun ‘maatschappelijke missie (raison d’etre)’ vastleggen. “Helpen ze mensen en planeet en maken ze daarbij winst, dan krijgen ze extra hulp en bescherming. Bedrijven die winst maken ten koste van mens en planeet hebben geen bestaansrecht.”
“Tabak en alcohol maken we duurder”, schrijft de PvdA. En: “Samen met maatschappelijke organisaties doen we alles om roken te bestrijden. We helpen mensen om te stoppen en voorkomen dat kinderen gaan roken. Zo zetten wij ons in voor een rookvrije generatie.”

ChristenUnie

Staatssecretaris Paul Blokhuis heeft zich in de kabinetsperiode 2017-2021 laten kennen als een fel bestrijder van de tabaksindustrie. Dat hij minder voor elkaar heeft gekregen dan hij had gewild, komt door de tegenwerking van de VVD, de dominante partij in het kabinet.
De partij pleit in haar verkiezingsprogramma voor een wettelijk verankerde preventieplicht voor zorgverzekeraars en gemeenten. “In plaats van ziekte wordt gezondheid het uitgangspunt. De preventieplicht richt zich op de leefomgeving van mensen, waarbij potentieel ziekmakende factoren worden weggenomen.”
De CU wil dat tabak alleen nog verkrijgbaar is in speciaalzaken. De prijs van een pakje sigaretten gaat naar 10 euro in 2023, zoals afgesproken in het Preventieakkoord. “Daarna gaat de accijns elke 2 jaar met € 1 omhoog.” Er moet ook accijns op e-sigaretten en soortgelijke producten worden geheven en andere smaken dan de standaard tabakssmaak worden verboden voor e-sigaretten. Ook moeten alle terrassen in de zomer van 2022 rookvrij zijn.

SGP

De SGP wil preventieve gezondheidsmaatregelen financieren uit een nationaal preventiefonds, waaraan Rijksoverheid, verzekeraars, gemeenten en zorgaanbieders bijdragen. Voor het onderwerp ‘roken’ wil de partij het aantal verkooppunten stapsgewijs verminderen en een vergunningstelsel voor tabaksverkoop invoeren. Verder wil de SGP een forse accijnsverhoging voor tabak. Het gebruik van e-sigaretten moet net zo worden ontmoedigd als traditionele tabak. Verder moet het aanbod voor begeleiding bij het stoppen met roken overzichtelijker worden.

Partij voor de Dieren

De PvdD noemt verschillende interventies om de leefomgeving en leefstijl van mensen te verbeteren. De partij noemt het de wereld op zijn kop dat mensen in een ongezonde leefomgeving hun best moeten doen om niet ziek te worden. Daarbij wijst ze op de innige verstrengeling van industrie en politiek en onder andere “een dodelijke tabaksindustrie” die “onze jongeren verslaafd maakt aan een ongezond leefpatroon, voor ze zelf in staat zijn om bewust te kiezen”.
De partij stelt verder: “De overheid moet de regie pakken en paal en perk stellen aan de macht van de voedingsindustrie en tabakslobby.” Over roken zegt de partij: “We werken toe naar een rookvrije generatie. De verkoop van (e-)sigaretten en andere tabaksproducten wordt vergunningplichtig en kan alleen nog in tabakszaken. De prijzen worden substantieel verhoogd.

SP

In het verkiezingsprogramma van de SP staan geen maatregelen genoemd om tabak verder terug te dringen, wat opmerkelijk is, met in de Tweede Kamer de onvermoeibare tabaksbestrijder Henk van Gerven. Op de website neemt de SP er echter wel een standpunt over in: de partij vindt dat “de ‘grijpbaarheid’ van tabak verkleind moet worden door de verkoop van tabak te beperken tot tabaksspeciaalzaken.” Ook stelt de partij dat “toevoeging van verslavende stoffen en smaakmakers die het aanzetten tot roken van tabak vergroten moet worden verboden.”

Overige partijen

50Plus stelt dat de maatregelen uit het Preventieakkoord “verder uitgevoerd en gemonitord worden”. Forum voor Democratie houdt het bij: “Meer nadruk op gezondheidspreventie programma’s” en “Mensen krijgen hulp en advies om te voorkomen dat ze ziek worden”. De PVV, ten slotte, zegt in zijn verkiezingsbeloften niets over preventie of tabak, maar was bijvoorbeeld, met VVD en FvD, een van de drie partijen die tegen de motie stemden om tabak uit de supermarkten te halen.

preventie | politieke partijen | tabaksontmoediging | tabaksbeleid | politiek | Preventieakkoord | tabak

Gerelateerde berichten

Politieke partijen maken preventie tot prioriteit

Preventie van ziekte wordt de komende jaren een prioriteit bij de meeste politieke partijen. Verschillende partijen willen ook dat niet geld, zoals nu, maar gezondheidsuitkomsten als ‘prikkel’ in de zorg worden ingevoerd. Dat blijkt uit een overleg van de Vaste Kamercommissie Volksgezondheid met verschillende artsen, onder wie Wanda de Kanter.

Lees meer...

Verkiezingen 2021: VVD en PVV leveren kinderen uit aan tabaksindustrie

donderdag 18 februari 2021

Linkse en christelijke partijen zijn voor vermindering van het aantal verkooppunten van tabak, rechtse partijen willen de tabaksindustrie geen strobreed in de weg leggen. De verkiezingsprogramma’s en recente Kamerdebatten maken duidelijk dat VVD en PVV nu alleen staan als het over tabak gaat.

Lees meer op TabakNee

 

Tags

accijns    1 Albert Heijn    1 alliantie    1 Anne Marie van Veen    1 antirookbeleid    1 Bénédicte Ficq    2 Canadian Intense    3 verbergen
corona    1 crowdfunding    1 displayban    1 doneren    1 EU Court of Justice    1 Europees Hof    2 influencer-marketing    1 influencers    1 ISO method    1 ISO-methode    2 jaarverslag    1 Jeffrey Wigand    1 jeugd    1 jeugdroken    9 jongeren en roken    2 Kamervragen    1 kinderen    2 koolmonoxide    1 KWF    1 lage SES    1 law suit    2 legal case    1 longarts    1 longziekten    1 measurement    1 meetmethode    1 nabestaanden    1 NEN    1 nicotine    2 nicotinereductie    2 ontwikkelingslanden    1 opvoeding    1 patiënten    1 Pauline Dekker    2 politiek    5 politieke partijen    2 prevalentie    1 preventie    6 Preventieakkoord    5 rechtszaak    3 rigged cigarette    1 RIVM    1 roken    5 rookpreventie    6 rookstop    1 rookstoppoli    2 rookvrije generatie    1 sigaretten    2 sjoemelsigaret    3 sluikreclame    1 stigma    1 stophulp    1 stoppen met roken    3 supermarkten    2 tabak    9 tabaksbeleid    2 tabaksindustrie    7 tabakslobby    3 tabaksontmoediging    4 tabaksproductenrichtlijn    1 tabaksverslaving    7 Tabakswet    1 TEDx    1 teer    1 tieners    1 tieners en roken    2 TNCO    2 tobacco    3 tobacco emissions    1 Tweede Kamer    1 verkiezingen    1 verkiezingsprogramma's    1 verkooppunten    2 verslavingsfonds    1 volksgezondheid    1 VSK    1 VWS    1 Wanda de Kanter    5 WHO    1 ziektekosten    1